سيدى على كاتبى ( مترجم : محمود تفضلى و على گنجه لى )
14
مرآت الممالك ( سفرنامه اى به خليج فارس ، هند ، ما وراء النهر وايران ) ( فارسى )
كه از مديترانه به درياى سرخ ميرود - پايگاه دريائى و ناوگانى فراهم ساختند كه زير فرمان والى و حكمران مصر بود . بطوريكه گفته شد در اين زمان پرتغاليها با نيروهاى دريائى خود قارهء آفريقا را دور زده و به اقيانوس هند راه يافته بودند و تسلط خود را بر اين اقيانوس و درياهاى آن استوار ميكردند . آنها حتى از باب المندب كه انتهاى درياى سرخ است گذشتند و بندر جده را تهديد ميكردند و نيروى دريائى عثمانى ميخواست و مىبايست از پيشرفتهاى ايشان جلوگيرى كند . از سوى ديگر تجاوزات پرتغاليها در سواحل هندوستان و سرزمينهائى كه بخشى از آنها مانند گجرات زير حكومت امراى مسلمان قرار داشت موجب شده بود كه آنها از سلطان سليمان كه هم پادشاهى توانا بود و هم براى ايشان خليفه مسلمانان بشمار ميرفت كمك بخواهند و بدينقرار بود كه نيروى دريائى عثمانى در درياى سرخ كه گاه بگاه به درياهاى ديگر هم مىآمدند فرمان يافت پرتغاليها را از اين دريا و درياى عمان و خليج فارس و تمامى اقيانوس هند بيرون براند . اين مأموريت به « پيرى رئيس » فرمانده ناوگان مصر واگذار شد . پيرى رئيس با سى كشتى جنگى و 16000 سرباز به درياى عمان آمد . مسقط را متصرف شد و جزيره هرمز را كه در تصرف پرتغاليان بود محاصره كرد ، اما چون نمىتوانست در برابر نيروى دريائى پرتغال كه از هند مىآمد مقاومت كند كشتىهاى خود را در خليج فارس به بندر بصره كشاند و توانست خودش از آنجا با سه كشتى كوچك تندرو به سوئز